Change: yes we can!
Uitgegeven: 07 november 2008 - 16:21
Laatste wijziging: 05 oktober 2009 - 16:22
Afgelopen week is er ongeveer maar een ding geweest dat de gemoederen heeft bezig gehouden, namelijk de Amerikaanse presidentsverkiezingen. Zouden de mensen gaan voor verandering in de vorm van Obama, de man wiens hoofd ik al maanden achter op mijn bumper heb zitten, of toch voor de meer doorgewinterde rot in het vak met zijn, op zijn zachtst gezegd, flamboyante "sidekick". Geschiedenis zou er sowieso geschreven worden of voor het eerst een gekleurde president of voor het eerst een vrouwelijke vice-president. We weten allemaal wat het is geworden: Obama, dus: verandering. Dat is ook waar ik het over wil hebben. Want er speelde deze week op dat gebied ook iets anders belangrijks, zij het dan op vaderlandse bodem. De begroting voor 2009 van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport werd besproken in de Tweede Kamer. Zoals de titel al zegt is dit ministerie het meest bezig met onze gezondheid.
Als GGD spelen wij hierbij een grote rol, omdat wij bijdragen aan de bevordering en de bewaking van de gezondheid van de Nederlandse bevolking. In mijn ogen dienen we onze ongezouten mening als expert dan ook te ventileren aan de beleidsmakers. Zeker op een moment dat er gesproken wordt over de financiering van onze gezondheid, want zo kun je het toch wel zien. Met dat in mijn achterhoofd ben ik afgelopen dinsdag, aan de vooravond van de bespreking van de VWS-begroting, naar Den Haag getogen. Onder mijn arm een brief waarin wij pleiten dat er in de begroting wordt gelet op bijvoorbeeld de ouderen. De politieke debatten over de begroting van VWS moeten namelijk niet alleen gaan over noodoplossingen voor wachtlijsten en 'meer handen aan het bed'. We moeten nu eens écht durven investeren in preventie en kiezen voor een structurele oplossing. Samenhangend gezondheidsbeleid voorkomt namelijk maatschappelijke uitval, bestrijdt ziektelast op de langere termijn en vergroot uiteindelijk ook de arbeidsproductiviteit van alle burgers. En dat is toch waar we naartoe willen.
Want, bij volkgezondheid gaat het om meer dan gezondheid alleen. Vrijwel alle gemeenten worstelen met vraagstukken op het terrein van welzijn, wonen en zorg. Met name in achterstandswijken stapelen problemen zich op, mede veroorzaakt door een afnemende sociale samenhang. Veel opvoeders ervaren onvoldoende sociale steun en in nogal wat gezinnen komt een combinatie van problemen voor op het terrein van opvoeding, werk, ziekte en schulden. Steeds meer mensen kampen met overgewicht, hebben slechte eetgewoonten en bewegen onvoldoende. Groter wordende groepen Nederlanders leven in isolement, zijn eenzaam en verkeren in psychische nood.
Voor dit soort problemen volstaan de plannen in de begroting van 2009 simpelweg niet. Ik ben van menig dat we zullen moeten zoeken naar wijkgerichte, samenhangende en duurzame oplossingen, dicht bij de burgers.
Alle energie gaat naar wachtlijsten in de jeugdzorg, meer bevoegdheden om overlast van jongeren te bestrijden of rondhangende kinderen van de straat te plukken, en repressieve maatregelen om de jeugd van de drank af te houden. Op zich misschien noodzakelijke initiatieven, maar het lijkt dat we pas écht wat gaan doen als de zaak al ontspoord is. Terwijl de meeste winst te behalen is met preventie, door goed en tijdig te signaleren en effectief in te grijpen voor het te laat is.
Het probleem van het huidige gezondheidsbeleid is dat het nog altijd te veel incidentenpolitiek is. Er is nog onvoldoende sprake van een samenhangende visie op gezondheid, waarin 'gezond leven' wordt beschouwd in samenhang met scholing, met opvoeding, met huisvesting, met gezonde leefomgeving en met de economische situatie waarin mensen verkeren. Wie spreekt over volksgezondheid, heeft het in wezen over participatie.
Laurent de Vries