Jaap Koot, directeur gezondheidsinstituut NIGZ
Tot voor kort was ik werkzaam als arts internationale gezondheid in Centraal- en Oost-Europa, in Azië en in Afrika. In die landen bestaat er geen discussie over het belang van vaccinaties, en is er geen twijfel over het nut van voorlichting over hygiëne of voeding. Daar heeft iedere familie van tijd tot tijd een dode te betreuren door mazelen of diarree. Daar vinden we nog kinderen die misvormd zijn door polio of jodiumgebrek. Daar is de levensverwachting tientallen jaren lager. In veel landen niet ver van ons vandaan is het bereiken van een gezonder en gelukkiger leven nog een dagelijkse inspanning.
In Nederland is het niveau van dienstverlening gerelateerd aan gezondheid (denk naast bijvoorbeeld voorlichting en vaccinaties, ook aan schoon water, vuilophaaldiensten, controle op kwaliteit van voedsel) zo hoog, dat we denken dat gezondheid ons aan komt waaien. Pas als er een Q-koorts epidemie is, of een legionella-uitbraak of een massale voedselvergiftiging, leggen we het verband: gezondheid komt niet vanzelf, maar kost energie en geld.
Het valt ons, mensen van de publieke gezondheid, aan te rekenen dat we niet in staat zijn geweest politici en beleidsmakers bij de les te houden. Dit is onze boodschap aan hen: door ons werk kunnen kinderen beter leren, werknemers meer presteren, en ouderen vitale burgers blijven. Het pleit voor meer preventie, dat Laurent de Vries maakt, is dus breder dan een economische afweging: publieke gezondheid is het fundament van een welvarende samenleving.